-->

WWW.PUNJABSTUDY.IN

WWW.PUNJABSTUDY.IN ਵੈਬਸਾਇਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਜ਼ੀਫੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਪਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ ।ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੀਮਤੀ ਵਿਚਾਰ ਸਾਨੂੰ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ । ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਡਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ । ਤੁਹਾਡੀ ਮੇਹਨਤ ਅਤੇ ਲਗਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੱਲ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ .Thought of the day ---Even the genius asks questions. END IS NOT THE END IN FACT E.N.D. MEANS "EFFORTS NEVER DIE." -DR. A.P.J. ABDUL KALAM . SLOW SUCCESS BUILDS CHARACTER,FAST SUCCESS BUILDS EGO. -SIR RATAN TATA . WHEN YOUR PARENTS ARE NOT RICH BUT STILL AFFORDS TO GIVE YOU A BEAUTIFUL LIFE, APPRECIATE THEIR SACRIFICES. - SWAMI VIVEKANANDA HOME IS DARK WITHOUT MOM, LIFE IS DARK WITHOUT DAD. - DR. A.P.J. ABDUL KALAM. NEVER FORGET YOUR ROOTS, AND ALWAYS BE PROUD OF WHERE YOU COME FROM. - SIR RATAN TATA. FROM BIRTH TO DEATH, THERE MAY BE A MILLION RELATIONSHIPS BUT YOU WILL NEVER FIND A CARING FATHER AND A LOVING MOTHER AGAIN. EVERYTHING IS BEAUTIFUL DEPENDING ON THE SITUATION .A BELL SOUNDS IRRITATING AT 9AM BUT THE SAME BELL SOUNDS MELODIOUS AT 4PM. - DR. A.P.J. ABDUL KALAM. IF YOU WANT TO WALK FAST, WALK ALONE. BUT IF YOU WANT TO WALK FAR,WALK TOGETHER. -SIR RATAN TATA . THE BIGGEST MISTAKE ONE CAN MAKE IS LOSING YOURSELF IN THE PROCESS OF VALUING SOMEONE TOO MUCH AND FORGETTING THAT YOU ARE SPECIAL TOO. -SWAMI VIVEKANANDA. BEHAVIOUR IS ALWAYS GREATER THAN KNOWLEDGE. BECAUSE IN LIFE THERE ARE MANY SITUATIONS WHERE KNOWLEDGE FAILS BUT BEHAVIOUR CAN STILL HANDLE. -DR.A.P.J.ABDUL KALAM. DON'T BE SERIOUS ,ENJOY LIFE AS IT COMES. - SIR RATAN TATA. EVERYTHING IS EASY WHEN YOU ARE BUSY.BUT NOTHING IS EASY WHEN YOU ARE LAZY. -SWAMI VIVEKANANDA .

Showing posts with label TOPIC- 07 ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੰਤਰ (Individual Differences). Show all posts

Showing posts with label TOPIC- 07 ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੰਤਰ (Individual Differences). Show all posts

Tuesday, 7 October 2025

TOPIC- 07 ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੰਤਰ (Individual Differences)

TOPIC- 07 ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੰਤਰ (Individual Differences)

1. ਅਰਥ

ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ, ਬੌਧਿਕ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਖੋਂ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵੱਖਰੇਪਨ ਨੂੰ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2. ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੰਤਰਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ

ਸ਼ਾਰੀਰਕ ਅੰਤਰ – ਕੱਦ, ਵਜ਼ਨ, ਸ਼ਕਤੀ, ਰੰਗ।
ਮਾਨਸਿਕ ਅੰਤਰ – ਬੁੱਧੀ, ਸੋਚਣ ਦੀ ਗਤੀ, ਸਮਝ।
ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅੰਤਰ – ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ, ਕ੍ਰੋਧ, ਖੁਸ਼ੀ।
ਸਮਾਜਿਕ ਅੰਤਰ – ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ।
ਰੁਚੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ – ਕਲਾ, ਖੇਡਾਂ, ਗਣਿਤ, ਸੰਗੀਤ।

3. ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੰਤਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ

ਅਨੁਵੰਸ਼ਿਕਤਾ (Heredity) – ਜਨਮ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਗੁਣ।
ਵਾਤਾਵਰਣ (Environment) – ਪਰਿਵਾਰ, ਸਕੂਲ, ਸਮਾਜ।
ਲਿੰਗ ਅੰਤਰ – ਮੁੰਡਿਆਂ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਯੋਗਤਾਵਾਂ।
ਸਿਹਤ – ਸਿਹਤਮੰਦ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿੱਖਣ ਯੋਗਤਾ ਵਧੀਆ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤ।

4. ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੰਤਰਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਹਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣੀ।
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਧਿਆਪਨ (Individualized Instruction) ਦੀ ਲੋੜ।
Slow Learners ਅਤੇ Gifted Students ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਯੋਜਨਾ।
ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ, ਗਤੀ ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਧਿਆਨ।

5. ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੰਤਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਡਾਇਗਨੋਸਟਿਕ ਟੈਸਟਿੰਗ – ਬੱਚੇ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਜਾਣਨੀ।
Remedial Teaching – ਕਮਜ਼ੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਾਧੂ ਸਹਾਇਤਾ।
Enrichment Programmes – ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਕਾਰਜ।
Guidance and Counselling।
Co-curricular Activities – ਹਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦੇਣਾ।

Subscribe to: Comments (Atom)